Li rvindje di l’ åbe

Èn årtike di Wikisource.
Aller à la navigation Aller à la recherche
Emojione 270F.svg Ciste ouve ci egzistêye eto divins ds ôtès ortografeyes : Feller-Haust.
Li rvindje di l’ åbe
rortografiaedje da Lucyin Mahin
diviè 1900
Li rvindje di l’ åbe

Et, cwand c' est ki l' vî tchinne fourit ståré so l' tere,
Les ovrîs hapît ene moxhe et, firs di leu-z ovraedje,
Ranovlît, inte di zels, çou k' end avént veyou
Po l' aveur å rez d' la. «Mins l' eure passe !» derit l' mwaisse…

Rade, on rprind ses usteyes et, sins minme si rtourner
So l' pôve coir sitindou, vo les la k' endè vont
Po rwangnî les lizires… L' åbe dimana tot seu…
 
Et la, el coehisté k' on n' rescontere k' e bwès,
On s' ouxhe croeyou dvins ene plaece la k' on woeyive on moirt…

Mins l' veye ni si stantche måy : les oujheas ravolît,
Ricmincît leus tchantreyes ; li viye tere ferit ene foice
Et les bouxhons spatés ridressît leus ramayes
Ki s' metît a rverdi. Do long do bodje di l' åbe,
Des fleurs di bwès crexhît, tot fén pareyes ås cenes
K' on plante so les sårcos des djins k' on-z a pierdou.
 
Et c' est e-n on bosket k' l' adjeyant s' edoirma…
 
C' esteut co trop d' aweure, ca l' ome si rapinsa
K' il esteut dabôrd tins del mete a martchandeye.
Et vola les soyeus k' amoennèt leus usteyes :
Riglêyes di taeyants dints. Les mzeures sont dedja prinjhes.
Li fier di rcepe atake et mousse e cour do tchinne.
 
Et, pidjote a midjote, do bea, do vigreus coir,
K' aveut tant des anêyes tinou tiesse a tot vint,
Ci n' est pus k' des rondeyes kitapêyes avå l' bwès.
Mins, çoula, ç' n' est k' l' amoice. Les omes montèt leu hourd,
Calèt ene rondeye dissu, pu s' metèt a l' ovraedje
 
Et, durant des longs djoûs, on-z ôt crîner l' grande soye…
C' est come li plinte di l' åbe… Li soyeure ki s' evole,
C' est come si sonk ki gote foû des plåyes k' on lyi fwait.
 
Et, so l' plaece k' i crexha, k' i vika, k' i mora,
Si dressa, come ene tour, èn adjeyant moncea
D' horons, d' plantches et d' waxhlins, k' les martchands s' dispitît…
 
Et, trintche a trintche, li tchinne cwita s' bon vî payis…
 
I dmana kékes waxhlins : li scrinî do viyaedje,
Ki les vna vey, les ramassa po ene pîce di pan…
 
Pu les anêyes corît ; on n' si sovna pus d' l' åbe,
Ca c' est a schipe si, d' tinzintins, la, tot gueriant
Åtoû do feu, on vî ou l' ôte endè rdjåzéve…
 
Mins vola k' so l' trevén, l' ome rinda si åme a Diu
Et, come c' esteut on ritche, ses eritîs si djhît
Ki c' esteut d' leu-z oneur del bén fé mete a pont :
I faleut on waxhea, on bin spès, on solide,
Onk ki durreut lontins. On fjha vni li scrinî.
 
L' ovrî prinda ses mzeures et, tot tuzant bén lon,
Derit : «Dj' a voste afwaire !» Pu, sins nd abouter dpus,
I rprinda l' voye di s' djîsse. Mins, so l' tins k' i rotéve,
I s' repetéve tot bas : «So l'monde, c' est tchaeke a toû !»
Et, tot tapant å lådje li vî ouxh di si ovroe,
Vla k' i dåre e-n ene coine, dviersî on hopea d' plantches,
Tot covrowes d' arincrins : les waxhlins estént la !
Ossu, c' est d' on drole d' air k' els arinna tot djhant :
«Vos l' avez ratindou ? So l' monde, c' est tchaeke a toû !»
 
Pu l' ovraedje kiminça et l' tchanson do rabot
S' enûla-st e l' ovroe. Tot xhuflant ene air di danse,
L' ovrî fjheut voler l' cresse et, come po l' caressî,
Passéve si mwin so l' bwès tot-z admirant ses fleurs.
 
Adon, tapant ene xhaxhlåde, i lyi breya bén hôt :
«Årè-t i bon, vosse mwaisse, cwand vs l' åroz dvins vos bresses ?»
Et, tot xhuflant l' minme air, i rapougna si usteye
Et n' låtcha pus ene miete. Ossu, å djoû, a l' eure
K' esteut metou, l' waxhea fourit å pî do lét.
 
On stinda l' moirt divins et, dvant ses eritîs
K' el loukît ene dierinne feye, li covieke rida dsu.
Avou ene pougneye di visses, l' ome ramassa s' windea.
A tchaeke visse k' i meteut, on-z oyeut wingnî l' plantche;
Mins ç' wingnaedje la, por lu, c' esteut come on riya :
Li tchinne tineut si ome ; c' esteut lu k' esteut mwaisse !
 
Et, come i fåt k' tot passe, et k' on bea djoû vénrè
K' i toumront tchaeke e blesse, i lyi pôrè co dire :
«Ti n' es nén pus ki mi, ca ti n' es k' del poûssire !»
 
Et, cwand c' est k' e l' ivier, do tins des longuès shijhes,
Li scrinî, tot xhalcrosse, contéve ci råvion la,
I n' mankéve måy do dire ås djonneas k' el schoûtént :
«Et vola, mes efants, come li tchinne s' a rvindjî !»

Note Wikissourd
Recse replaidî e Feller dins « La Vie Wallonne », 15 / 3 do 15 di nôvimbe 1934,p. 69-74; rifondou so l' Aberteke