Elle a stî peke djudi passé, Mimiye ki s’ pinséve si malene, Mimiye ki meprijhive les istweres da Bebert et ki traitive si frere di ptit bardouxhî.
Ele djouwéve tote seule dins l’ tcheri avou s’ popene k’ ele pormoennéve dins li ptite vweteure ki sint Nicolai lyi aveut apoirté. Come di djusse, puski l’ popene aveut stî metchante, si moman lyi fjheut des rprotches, et nén doûçmint, dji vos l’ di. Elle lyi aléve diner sacwants clatches a s’ cou, cwand elle a etindou criyî s’ no. Li vwès vneut did padzo l’ tchår.
Hê ! Mimiye ! Si vosse moman esteut ossu målåjheye avou s’ feye ki vos avou l’ vosse, vos årîz pus sovint del blouke ki des soukes.
Mimiye a manké d’ tchaire å rvier. Si prumire idêye a stî d’ apicî s’ popene et d’ cori evoye. Såver s’-t efant !
Ele est ddja moman, li ptite Mimiye, mins elle est ddja feme ossu. Ele sere si popene di totes ses foices conte leye et rescoule radmint d’ ene cope di metes e s’ clintchant po vey kî çk’ est catchî padzo l’ begnon.
Persône ! Persône ki l’ rossete poye ki s’ coscheut dins les poûssires. Mimiye rissondje a çk’ ele loméve les colibetes da s’ frere, ses istweres di tchet.
Bawitch ! i gn a nén moyén d’ croere ça !
Ele ni s’ leye nén åjheymint stoumaker, ci ptite comere la !
Ene ôte poye ki l’ viye rossete ki n’ a peu d’ rén, åreut tronné e etindant l’ ton k’ elle a pris. Vos årîz dit on tchampete ki vént d’ picî des marådeus.
‒ C’ est vos k’ a cåzé ?
‒ Oyi, c’ est mi. Et après ?
‒ Après ? Après, vos estoz ene pitite grossire, ene målelevêye, ene… Ene dji n’ sai nén cwè.
‒ Si les poyes sårént rire, dji rireu ene boune boutcheye. C’ est tot çki vos trovez a responde cwand dj’ vos di vos vraiyes ? Dj’ è direu co bén ds ôtes, portant.
‒ Afrontêye ! Afrontêye vårmint. Mi, dji l’ dirè a m’ popa k’ i vos côpe li garguete ! La wai ! Dins l’ bouyon k’ vos iroz !
‒ Les poyes n’ ont nén peu d’ ça. Ele sepnut bén k’ c’ est leu destinêye. Mins veyoz come vos estoz metchante, afeye. Dji saye di vos coridjî bén djinteymint, et totshûte, pan ! vos m’ frîz mori paski ça vos displait. I sont bén tertos les minmes, les omes, les femes et les efants. Kéne pekêye ! Ureuzmint ki l’ Bon Diè a metou les biesses so l’ tere po n’ nén k’ i gn euxhe rén k’ del metchansté.
Mimiye est ene miete vive, mins dins l’ bon fond nén si metchante ki ça. Ele sondje a pårt leye ki l’ rossete a råjhon. Ele si rapinse tot d’ on côp ki s’ moman lyi a dit sovint : « Cwand on-z a toirt, i l’ fåt sawè rconoxhe. »
Ele ravale si raetchon deus troes côps. Ça lyi shonne ene miete seur di s’ escuzer dvant ene poye. A-t on djamåy veyou ça ? Ene djonne feye, mi, ene djonne feye (hem ! hem !), dj’ a merité ene luçon d’ ene viye rossete poye et dj’ el doe rconoxhe ! Ça n’ va nén, hin, ça ! Portant, fåt dire çou ki est : c’ esteut metchant d’ el mancî do bouyon. Pôve biesse, elle årè yeu des batmints d’ cour. Et l’ tchå d’ poye, assuré.
‒ Schoûtez rossete. Dj’ a stî ene miete lon e cåzant d’ vos côper l’ kiki. Dj’ a pierdou l’ tiesse e vos etindant, da. Dijhoz ? Vos nel piedrîz nén, vos, l’ tiesse si vos m’ veyîz voler ou ponre come vos ?
‒ Siya, siya, respond l’ rossete ki n’ dimande k’ a esse amitieuse, dabôrd k’ on nel margougne nén.
Ele sait bén k’ ele berdele voltî come les viyès djins, mins elle inme bén k’ on l’ schoûte cwanlminme.
‒ Djans, n’ è cåzans pus, m’ feye. Çou k’ dj’ end a dit, c’ esteut po vosse bén.
‒ Dj’ el vou bén croere. Fårè co ki dj’ vos deye merci dabôrd ?
‒ On merci n’ a djamåy coixhî l’ boutche da persône, endon ?
‒ Vos avoz todi råjhon. Mins, dijhoz, est çki totes les poyes cåznut come vos ? Bebert m’ a dit ki l’ tchet dvizéve ossu. Mins dji nel vleu nén croere.
‒ Hem ! Li tchet, dj’ inme mia nén-z è dvizer. Våt mia s’ taire ki d’ må cåzer et dj’ a todi l’ idêye k’ il a stronné pus d’ onk di mes efants. Alonbon ! La k’ dji m’ va co mete a braire e-z î rsondjant. Boutez m’ vosse mocoe d’ potche ki dj’ shofele mi nez et rfrote mes ouys. Dins tos les cas, i våt mia vos dmefiyi di çk’ on vos raconte ki del croere trop rade. I gn a tant d’ blagueus et d’ minteus ki n’ si plaijhnut k’ dins l’ trompreye. Les enocins ki les schoûtnut l’ boutche å lådje ont sovint a s’ è rpinti, alez, m’ feye.
‒ Ça c’ est l’ vraiy, Poupouye. Figurez vos ki l’ samwinne passêye, li ptite d’ amon l’ Poyî, m’ a vnou sotni ki s’ popene esteut pus bele ki l’ mene. C’ esteut ene fameuse minte. Dji l’ a veyou, s’ popene, et dji so bén seure k’ ele n’ aveut dit ça k’ po m’ rinde djalote.
‒ Dji n’ dis nén k’ non. Mins est çki vos n’ lyi avîz nén raconté ene miete divant, k’ vos avîz on noû fôrô come ci et come ça ? Vos savîz portant bén k’ ele n’ a k’ ene pôve cote, leye, po l’ dimegne et tos les djoûs, et k’ vos lyi alîz fé awè må s’ cour. Hem ! Est ç' li vraiy ?
Mimiye baxhe li tiesse sins responde. C’ est leye asteure k’ a les låmes ås ouys, pask’ ele sait bén k’ elle a fwait ene grosse poenne a si ptite camaeråde et k’ ele l’ a fwait esprès, eco. Li rossete poye est tote peneuse di vey braire Mimiye et tote continne ossu d’ vey k’ ele si rpintit.
‒ Alons, m’ feye, ni breyoz pus. On-z a tertos ses ptits difåts. C’ est d’ sayî d’ s’ è coridjî.
‒ Dji sayrè, Poupouye. Dji sayrè, dji vos l’ promete. Mins vos n’ m’ avoz nén respondou enawere. Est çki totes les biesses cåznut come vos ?
‒ Bén, c’ e-st a dire k’ ele sont capåbes di cåzer. Mins ele ni fwaiynut nén aler leu linwe come ene lavete å cou d’ on pot, come tant des djins k’ i gn a. Ele ni cåznut k’ cwand elle ont ene sacwè a dire k’ è våt les poennes. C’ est ça k’ on n’ les etind waire.
‒ Mimiye ! Mimiye ! ewou estoz ? Vinoz m’ aidî a dressî l’ tåve. Abeye ! vosse popa va rintrer.
Li ptite fwait l’ cene ki n’ a nén etindou. Elle a co tant des afwaires a dmander a l’ viye poye. Mins l’ rossete scheut s’ tiesse.
‒ Vos rvénroz èn ôte côp, alez rzè aidî vosse moman.
Dayeur, dji so tårdowe, mi ossu. Wai ! totes les ôtes sont dedja rintrêyes.
E-z eralant, Mimiye si dmande si ele va raconter li scret a s’ moman.
Non. Våt mia s’ taire. Moman rireut kécfeye ? Pu c’ e-st ene sacwè d’ awè on ptit scret por leye tote seule !
Ele nel dirè a persône.
A ! Et si on l’ aléve djamåy mete e l’ casrole, li pôve rossete ? Mondju, mondju, cwè çk’ i fåt fé po bén fé ?
Ele ni pout nén leyî touwer ç’ biesse la.
Mimiye sospire : ça va byin esse målåjhey a-z espliker.
Comint m’ î fårè-t i prinde ? Dins tos les cas, i fåt fé bebele avou moman po comincî.
‒ Si vos vloz, dji rsouwrè l’ bagaedje ådjourdu, man.
‒ Dji vous bén, m’ feye, dji so-st ene miete nåjheye djustumint.
‒ Si vos vloz, dj’ el frè tos les djoûs.
‒ Non, ô ! c’ est bon ådjourdu k’ dj’ a må mes rnos ; il irè mia dmwin.
‒ Siya, siya. Dji pou bén fé ça por vos, endon ?
Ci côp ci, moman dresse l’ oraye. Comint fwait ele po-z adviner çki s’ passe dins l’ tiesse di ses efants ?
E l’ plaece di responde, ele mete ses deus mwins so les spales da Mimiye, ey ele li rwaite dins les ouys e riyant.
‒ K’ i gn a t-i m’ feye ? Cwè çki c’ est k’ vos m’ vôrîz bén dire et k’ vos n’ savoz comint vos î prinde ?
‒ Mondju man ! Comint est çki vos fjhoz po-z adviner ? Vos n’ riroz nén d’ mi si dj’ vos l’ raconte ?
‒ Rire, Mimiye ? Gn a pont d’ imbaras. I n’ sont nén foirt maléns les vîs ki s’ mocnut des pus djonnes. I n’ si dotnut nén k’ leu rizêye fwait djusse lu-minme efet so on cour d’ efant, k’ ene djalêye so des tinrès fleurs. Al vesprêye, ele sont co tote frisses, les fleurs, mins k’ i rele on ptit côp par niût, et l’ londmwin on n’ ritrouve pu k’ ene plante tote racrapotêye, noereye. Vos avoz ddja veyou ça, endon, Mimiye ?
‒ Oyi man.
‒ Ebén ! la çki les mocåds fwaiynut des cours d’ efant, a-t ele dit l’ cinsresse e rabressant li ptite.
Mimiye est binåjhe.
Si s’ moman aveut rî, ele ni lyi åreut pus djamåy rén conté, et ç’ åreut yeu stî bén målureus. Tandis çk’ asteure, elle a confiyince. Ele ni catchrè rén, djamåy rén a s’ moman.
Fåreut vali k’ totes les momans serént ossu fenes ki l’ cinsresse !